Tác dụng phụ của thuốc giãn phế quản trong điều trị COPD

Tác dụng phụ của thuốc giãn phế quản trong điều trị COPD

Bài viết được viết bởi Ths. BS. Nguyễn Đức Mạnh – Trung tâm Hô hấp, bệnh viện Bạch Mai

Mùa đông là mùa mà các bệnh lý đường hô hấp có xu hướng gia tăng và tăng nặng về mức độ bệnh. Bệnh nhân có các bệnh hô hấp mạn tính như hen, COPD thường xuyên mắc các đợt cấp cần điều trị tăng cả về liều lượng thuốc và số lượng thuốc, trong đó các thuốc giãn phế quản chiếm một tỷ lệ khá lớn. Một lượng không nhỏ bệnh nhân thường tự mua thuốc và thường không được tư vấn một cách cụ thể về các tác dụng phụ của thuốc mặc dù tác dụng phụ thường thường nhẹ và tồn tại trong thời gian ngắn. Đây là vấn đề được các bệnh nhân rất quan tâm, nhất là các bệnh nhân nằm viện và được tư vấn sẽ phải dùng thuốc trong thời gian dài.

Các thuốc giãn phế quản là các thuốc làm giảm tình trạng co thắt phế quản và từ đó giảm triệu chứng ở bệnh nhân có bệnh lý hô hấp tắc nghẽn. Hiện nay trên thị trường gồm 3 nhóm chính là nhóm thuốc cường β2 giao cảm, nhóm thuốc kháng cholinergic và nhóm thuốc Xanthin. Các bệnh nhân có thể được dùng một hoặc nhiều thuốc thuộc các nhóm khác nhau trong 3 nhóm trên.

Tác dụng phụ của nhóm thuốc cường β2 giao cảm

Đối với thuốc nhóm cường β2 giao cảm, tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhịp tim nhanh, điều này cần được hết sức lưu ý đối với bệnh nhân có rối loạn nhịp tim, bệnh tim mạch, cường giáp... Các bệnh nhân mắc những bệnh lý trên cần cung cấp thông tin cho bác sĩ để có thể lựa chọn thuốc một cách hợp lý nhất.

Tác dụng phụ nữa là hạ kali máu, nhất là đối với bệnh nhân có tiền sử hạ kali máu trước đó hoặc đang dùng corticosteroid đường toàn thân.

Run tay chân cũng thường gặp khi dùng thuốc đường toàn thân như uống hay tiêm truyền nhưng sẽ hết ngay khi bệnh nhân dừng thuốc.

Chuột rút hoặc đau cơ đôi khi cũng gặp khi bệnh nhân được dùng thuốc trong thời gian dài. Đối với các tác dụng phụ trên, bệnh nhân cần thông báo những bất thường mình gặp cho bác sĩ để có thể thay đối liều thuốc, thêm các thuốc khác hoặc thay đổi thuốc nếu cần.

Tác dụng phụ của nhóm thuốc kháng cholinergic

Đối với nhóm thuốc kháng cholinergic, tác dụng phụ thường gặp là khô mắt, mũi, miệng do liên quan đến việc giảm tiết ở niêm mạc. Đôi khi các bệnh nhân có thể có rối loạn về vị giác, cảm thấy vị bất thường trong miệng. Một số nhỏ các bệnh nhân có thể có cảm giác buồn nôn và nôn. Đối với các bệnh nhân mắc Glôcôm, có thể gây ra hiện tượng nhìn mờ. Đối với trường hợp này cần báo lại bác sĩ để chỉnh thuốc. Một tác dụng phụ khác có thể gặp là gây ra hiện tượng tiểu khó hoặc bí tiểu do tắc nghẽn đường tiết niệu nhất là ở các bệnh nhân có bệnh lí về tiền liệt tuyến.

Tác dụng phụ của nhóm thuốc Xanthin

Nhóm thuốc Xanthin hiện tại cũng không được các bác sĩ khuyên dùng đối với các bệnh nhân hen và COPD. Hiện tại thường chỉ dùng đối với các trường hợp bệnh nhân dị ứng các thuốc khác hoặc khi bệnh nhân co thắt nhiều cần phối hợp nhiều loại thuốc. Cần lưu ý nhóm thuốc này có liều độc rất gần liều điều trị và có tương tác với nhiều thuốc khác nên các bệnh nhân không nên dùng thuốc này nếu không có sự hướng dẫn từ bác sĩ. Các tác dụng phụ của thuốc thường gặp là buồn nôn và nôn, tiêu chảy, đau đầu, nhịp tim nhanh và rối loạn nhịp…

Nói chung các thuốc giãn phế quản là rất cần thiết để kiểm soát hoặc cắt cơn đối với các bệnh nhân mắc các bệnh lý tắc nghẽn đường hô hấp. Tuy nhiên việc sử dụng các thuốc này đôi khi còn chưa được kiểm soát và tư vấn một cách đầy đủ. Hy vọng bài viết này có thể giúp các bệnh nhân có nhiều thông tin hơn trong việc sử dụng cũng như phát hiện các tác dụng phụ của thuốc để có thể phối hợp với các bác sĩ trong việc điều chỉnh thuốc sao cho có tác dụng tốt nhất và hạn chế tối đa tác dụng phụ của thuốc